Hac ibadeti, engelli–engelsiz ayrımı olmaksızın, şartları oluşan her Müslüman için büyük bir nimettir. Günümüzde hac organizasyonları ve kutsal mekânlardaki düzenlemeler sayesinde engelli hacı adayları, ibadetlerini daha güvenli, daha rahat ve daha bilinçli şekilde yerine getirebilmektedir.

Bu rehberde; engelli bireylerin hacca gitmeden önce ve hac sırasında en çok merak ettiği konuları rahatlatıcı ve pratik bir dille ele alıyoruz.

---

Engellilere Hac Farz mı?

Evet, şartları taşıyan engellilere de hac farzdır.
Ancak burada belirleyici olan engelin türü ve kişinin genel durumudur.

Hacın farz olması için:

• Akıl sağlığının yerinde olması
• Maddi imkânın bulunması
• Sağlık ve yol güvenliğinin makul düzeyde olması

gerekir.

👉 Eğer engel durumu, hacca gitmeyi fiilen ve ciddi şekilde imkânsız kılıyorsa, kişi doğrudan sorumlu tutulmaz.

---

Engelliler Hacca Gidebilir mi?

Evet.
Her yıl pek çok engelli hacı adayı, hac ibadetini başarıyla tamamlamaktadır.

Bunu mümkün kılan unsurlar:

• Erişilebilir alanlar
• Tekerlekli sandalye imkânları
• Rehber ve görevli desteği
• Grup hâlinde ve planlı organizasyonlar

Hac, artık “sadece çok güçlü olanların yapabildiği” bir ibadet değildir.

---

Hacda Engelliler İçin Sunulan Kolaylıklar

🦽 Tekerlekli Sandalye ile İbadet

• Tavaf ve sa’y alanlarında
• Mescid-i Haram içinde
• Mina ve Arafat geçişlerinde

tekerlekli sandalye ile ibadet mümkündür ve geçerlidir.

---

🏥 Sağlık ve Destek Hizmetleri

• Sağlık ekipleri ve çadırlar
• Acil müdahale imkânları
• Rehberlerin sürekli yönlendirmesi

Bu destekler, engelli hacı adaylarının kendini yalnız hissetmemesini sağlar.

---

🕰️ Esnek İbadet Uygulamaları

• Oturarak ibadet edilebilir
• Dinlenerek tavaf ve sa’y yapılabilir
• Vakfeler ayakta olmak zorunda değildir

İslam’da ibadet, kişinin gücüne göre değerlendirilir.

---

Engelliler İçin Tavaf ve Sa’y Geçerli mi?

Bu çok önemli bir sorudur ve cevabı nettir:

👉 Evet, yardım alarak yapılan tavaf ve sa’y geçerlidir.

• Tekerlekli sandalye ile tavaf yapılabilir
• Bir başkasının yardımıyla yürüyüş mümkündür
• Yorulduğunda mola vermek ibadeti bozmaz

Burada önemli olan:

Niyet, bilinç ve imkân ölçüsünde çabadır.

---

Engelliler İçin Hacda Giyim ve Konfor

• Rahat, bol kıyafetler
• Terletmeyen kumaşlar
• Kaymayan tabanlı ayakkabılar
• Güneşten korunma ekipmanları
• Küçük ama işlevsel çanta

Amaç: ibadeti kolaylaştırmak, zorlaştırmak değil.

---

Engelliler İçin Hacda Psikolojik Rahatlık

Bazı engelli hacı adayları:

• Başkalarına yük olur muyum?
• İbadetim eksik mi olur?
  gibi kaygılar yaşayabilir.

Unutulmamalıdır ki:

Allah, kulunu gücünün yettiğiyle sorumlu tutar.

Engelli bir hacı adayının:

• Sabırla,
• Gayretle,
• Niyetle
  yaptığı ibadet son derece kıymetlidir.

---

Engelliler İçin Vekâletle Hac (Bedel Hac)

Eğer kişi:

• Fiziksel veya zihinsel engel nedeniyle
• Hacca gitmeye kesinlikle elverişli değilse
• Ama hac kendisine farz olmuşsa

bu durumda vekaletle hac (bedel hac) caiz görülmüştür.

Bu konu; şartları, usulü ve detayları olan ayrı bir başlık olarak ele alınmalıdır.

---

Kısa Özet

• Engellilere hac şartları varsa farzdır
• Günümüzde hac, engelliler için çok daha erişilebilir
• Yardımla yapılan ibadetler geçerlidir
• Oturarak ve dinlenerek ibadet mümkündür
• Hac, engelli bireyler için de büyük bir manevi kazanımdır