“Hacca gidemiyorum ama benim yerime biri hac yapabilir mi?”
Bu soru, özellikle yaşlılık, kalıcı hastalık veya vefat gibi durumlarda sıkça sorulur. Konu hem dinî hem de vicdanî boyutlar içerdiği için net ve güven veren bir açıklamaya ihtiyaç duyar.

En başta kısa ve rahatlatıcı cevabı verelim:

👉 Evet, belirli şartlar altında hacda vekâlet (bedel hac) mümkündür.

Bu yazıda hacda vekâlet meselesini kafa karıştırmadan, şartlarıyla ve örnekleriyle ele alıyoruz.

---

Vekâletle Hac (Bedel Hac) Nedir?

Vekâletle hac (bedel hac):

• Hacca gitmesi mümkün olmayan bir kişi adına
• Başka bir Müslümanın
• Onun niyetiyle hac ibadetini yapmasıdır

Bu uygulama:

İslam’da kolaylık ve merhamet ilkesi çerçevesinde kabul edilmiştir.

---

Kimler İçin Vekâletle Hac Caizdir?

Vekâletle hac, her isteyen için değil; belirli durumlar için geçerlidir.

✅ Vekâletle Hac Yapılabilen Durumlar

• Kalıcı ve iyileşmesi mümkün olmayan hastalık
• İleri yaş nedeniyle hacca gidememe
• Hacca gitmeye engel sürekli fiziksel yetersizlik
• Hacca gitmeden vefat etmiş ve kendisine hac farz olmuş kişiler

Bu durumlarda:

Kişinin haccı bizzat yapması fiilen mümkün değildir.

---

❌ Vekâletle Hac Yapılamayan Durumlar

Aşağıdaki hâller vekâlet için yeterli sayılmaz:

• Geçici hastalıklar
• Maddi imkânsızlıklar
• Zaman bulamamak
• “Şimdi istemiyorum” düşüncesi

Bu durumlarda:

Hac, şartlar oluştuğunda kişinin kendisine düşer.

---

Hacda Vekâlet Kim Tarafından Yapılır?

Vekil olacak kişi için bazı şartlar vardır:

• Müslüman olması
• Akıllı ve ergen olması
• Daha önce kendi haccını yapmış olması

Bu çok önemli bir noktadır:

Kendi haccını yapmamış biri, başkası adına hac yapamaz.

---

Vekâlet Nasıl Verilir?

Vekâlet:

• Sözlü olarak verilebilir
• “Benim adıma hac yapmanı istiyorum” demek yeterlidir

Vekil kişi:

• İhrama girerken
• Tavaf, sa’y ve diğer ibadetlerde

Vekâlet aldığı kişi adına niyet eder

Bu niyet, ibadetin temelidir.

---

Vefat Eden Kişi İçin Hac Vekâleti Olur mu?

Evet, olur.

Eğer bir kişi:

• Hayattayken hac kendisine farz olmuş
• Ancak hacca gidemeden vefat etmişse

Onun adına:

• Malından harcanarak
• Vekâletle hac yaptırılabilir

Bu:

Vefat eden kişi için bir vefa ve sorumluluk yerine getirme olarak görülür.

---

Vekâletle Yapılan Hac Geçerli midir?

Evet.

Şartlarına uygun şekilde yapılan vekâlet hac:

• Geçerlidir
• Asıl kişi adına yapılmış sayılır
• Hac borcunu düşürür

Bu konuda İslam âlimlerinin çoğunluğunun görüşü olumludur.

---

“Kendim Gitmeden Vekâlet Daha Kolay mı?” Yanılgısı

Bu önemli bir noktadır.

Vekâlet:

• Bir kolaylık kapısıdır
• Ama tercih edilen bir kısayol değildir

Asıl olan:

İmkânı olan kişinin haccı bizzat kendisinin yapmasıdır.

Vekâlet:

• Mecburiyet hâllerinde devreye girer
• Keyfî bir tercih değildir

---

Manevi Açıdan Nasıl Bakılmalı?

Vekâletle hac:

• “Eksik bir hac” değildir
• Ama bizzat yapılan hacla aynı tecrübeyi yaşatmaz

Bu yüzden:

• İmkân varsa kişinin kendisinin gitmesi
• İmkân yoksa gönül rahatlığıyla vekâlet verilmesi
  en dengeli yaklaşımdır.

---

Kısa Özet

• Hacda vekâlet (bedel hac) mümkündür
• Kalıcı engeli olanlar için caizdir
• Vekil, kendi haccını yapmış olmalıdır
• Vefat edenler için de vekâletle hac yapılabilir
• Keyfî tercih değil, zorunluluk çözümüdür

Hacda vekâlet:

İmkânı olmayanlara açılmış
bir merhamet kapısıdır,
ibadetin özünü ortadan kaldırmaz.