Hacda en çok sorulan modern sorulardan biri şudur:
“Bu kadar özel bir ibadette fotoğraf çekmek caiz mi?”

Telefonların ve sosyal medyanın hayatımıza girmesiyle birlikte bu soru çok yaygın hâle gelmiştir. Konu hem dinî hassasiyet hem de niyet meselesi olduğu için net, dengeli ve rahatlatıcı bir açıklama gerektirir.

Bu yazıda meseleyi yasak–serbest ikilemine sıkıştırmadan, ölçü ve bilinç üzerinden ele alıyoruz.

---

Kısa Cevap: Caiz mi?

Evet,
👉 Hacda fotoğraf çekmek genel olarak caizdir.

Ancak bu caiz olma durumu:

• Niyet
• Üslup
• Zamanlama
• Başkasına rahatsızlık vermeme
  şartlarına bağlıdır.

Yani mesele fotoğrafın kendisi değil, nasıl ve neden çekildiğidir.

---

Dinî Açıdan Fotoğraf Meselesi

Günümüz âlimlerinin büyük çoğunluğu:

• Fotoğrafı “resim çizmek” kapsamında görmez
• Anı kaydetme ve belgeleme olarak değerlendirir

Bu nedenle:

Hatıra amaçlı, ölçülü ve saygılı fotoğraf çekimi caiz kabul edilir.

Ancak gösteriş, riyakârlık ve ibadeti ikinci plana atma gibi durumlar sakıncalı görülür.

---

Hacda Fotoğraf Çekmenin Uygun Olduğu Durumlar

• Hatıra olarak birkaç kare almak
• Aileye “iyiyim” mesajı için kısa bir görüntü paylaşmak
• Yolculuğu belgelemek
• Eğitim veya bilgilendirme amaçlı çekimler

Bu tür çekimler:

İbadeti bölmediği ve başkalarını rahatsız etmediği sürece sorun oluşturmaz.

---

Sakıncalı Görülen Davranışlar

Aşağıdaki durumlar, dinî açıdan uygunsuz kabul edilir:

• Tavaf sırasında sürekli video çekmek
• Dua anında canlı yayın yapmak
• Kendini öne çıkaran, pozlu çekimler
• Başkalarının ibadetini engelleyecek şekilde çekim yapmak
• “Paylaşım” odaklı ibadet etmek

Buradaki temel problem:

Fotoğrafın, ibadetin önüne geçmesidir.

---

Gösteriş (Riya) Endişesi Gerçek mi?

Evet, bu konu ciddiye alınır.

• “Herkes görsün” niyeti
• Beğeni ve takdir beklentisi
• İbadeti sergileme duygusu

bunlar riya riskini doğurur.

Ancak:

• Her fotoğraf çeken kişi riya yapıyor sayılmaz
• Niyet belirleyicidir

Kişi kendine şu soruyu sorabilir:

“Bunu Allah rızası için mi, insanlar için mi paylaşıyorum?”

---

Hacda Fotoğraf Çekerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

• İbadet esnasında telefonu ikinci plana alın
• Kalabalıkta durup akışı bozmayın
• Başkalarının yüzünü izinsiz kadraja almayın
• Sessiz ve hızlı olun
• En özel anları ekransız yaşamayı tercih edin

Bu denge, hem ibadeti hem de vicdanı korur.

---

“Hiç Fotoğraf Çekmesem Daha mı İyi?”

Bu tamamen kişisel bir tercihtir.

• Hiç fotoğraf çekmeyenler de vardır
• Sadece birkaç kareyle yetinenler de

İslam’da bu konuda bir zorunluluk yoktur.

Önemli olan:

Hacdan geriye kalan şeyin fotoğraflar değil,
kalpte oluşan değişim olmasıdır.

---

Sosyal Medyada Paylaşmak Caiz mi?

Paylaşım da fotoğraf gibi niyete bağlıdır.

• Bilgilendirme ve hatıra amaçlı paylaşımlar
• Abartıdan uzak, sade paylaşımlar

genellikle sakınca görülmeyen alanlardır.

Ancak:

• Gösteriş
• Üstünlük hissi
• Sürekli paylaşım
  ibadetin ruhunu zedeleyebilir.

---

Kısa Özet

• Hacda fotoğraf çekmek genel olarak caizdir
• Asıl ölçü niyet ve dengedir
• İbadetin önüne geçmemelidir
• Gösterişten kaçınılmalıdır
• Bazen telefonu kapatmak en güzel tercihtir

Hac:

Belgelenmesi gereken bir etkinlik değil,
yaşanması gereken bir ibadettir.