“Hacca gitmek istiyorum ama borcum var, bu durumda hacca gidebilir miyim?”
Bu soru, hac ibadetini samimiyetle düşünen pek çok kişinin aklına gelir. Konu hem dinî hassasiyet hem de vicdanî sorumluluk içerdiği için kafa karışıklığı yaşanması çok doğaldır.

Bu yazıda meseleyi yumuşak, dengeli ve net bir şekilde ele alıyoruz.

---

Hac Kimlere Farzdır? (Kısa Hatırlatma)

Hac, İslam’da belirli şartları taşıyan Müslümanlara farzdır. Bu şartların en önemlilerinden biri maddi imkândır.

Yani kişi:

• Kendisine ve ailesine bakabilecek durumda olmalı
• Yol masraflarını karşılayabilmeli
• Borçlarını ödeyebilecek hâlde olmalıdır

👉 Bu nedenle borç meselesi, haccın farz olup olmamasını doğrudan etkiler.

---

Borcu Olan Kişiye Hac Farz mıdır?

Genel kabul gören görüş şudur:

• Vadesi gelmiş ve ödenmesi gereken bir borç varsa,
  → kişiye hac henüz farz olmaz.

Çünkü:

Önce kul hakkı, sonra nafile ibadetler gelir.

Hac çok büyük bir ibadet olsa da, borç kul hakkı olduğu için önceliklidir.

---

Her Borç Hacca Engel midir?

Hayır. Borcun türü burada çok önemlidir.

❌ Hacca Engel Olabilecek Borçlar

• Vadesi gelmiş ve acil ödenmesi gereken borçlar
• Ödenmediğinde mağduriyet oluşturacak borçlar
• Borç sahibinin hakkını geciktiren durumlar

Bu hâllerde:

Borç ödenmeden hacca gitmek uygun görülmez.

---

✅ Hacca Engel Olmayabilecek Borçlar

Bazı durumlarda borç, hacca kesin engel sayılmaz:

• Uzun vadeli ve düzenli ödenen borçlar
• Kişinin hac masraflarını karşıladıktan sonra borcunu ödemeye devam edebileceği durumlar
• Borç sahibinin açık rızasının olması

Burada ölçü şudur:

Hac, borcu aksatmaya veya başkasını zor durumda bırakmaya yol açmamalıdır.

---

Borç Alarak Hacca Gitmek Doğru mu?

Bu da sık sorulan bir sorudur.

• Sırf hacca gidebilmek için borç almak
• Kredi çekerek hacca gitmek

genel olarak tavsiye edilmez.

Çünkü:

• Hac, imkân ibadetidir
• Borçlanarak yapılan hac, kişiye maddi stres yükleyebilir

Ancak:

• Borç geri ödemesi çok rahat yapılabilecek durumdaysa
• Kişi kendini ve ailesini zora sokmuyorsa

bazı âlimler bunu mutlak haram olarak görmez. Yine de ihtiyatlı olmak en sağlıklısıdır.

---

“Borç Varken Gitmezsem Hac Kaçar mı?” Endişesi

Bu endişe çok yaygındır ama çoğu zaman yersizdir.

Unutulmaması gereken:

Hac, imkân oluştuğunda farz olur.

Borç nedeniyle bu yıl gidemeyen biri:

• Günahkâr olmaz
• Hac sorumluluğunu ihmal etmiş sayılmaz

İmkân oluştuğunda hac yeniden gündeme gelir.

---

Manevi Açıdan Bakıldığında

Bazı kişiler şöyle hisseder:

• “Borçluyum ama gönlüm hacda”
• “Kalbim hazır ama imkânım yok”

Bu niyet çok kıymetlidir.

Pek çok din âliminin vurguladığı gibi:

Samimi niyetle hazırlanan ama imkân bulamayan kişi, niyetinin sevabını alır.

---

Pratik Tavsiye: Kendinize Şu Soruları Sorun

Hacca gitmeden önce şunları dürüstçe değerlendirin:

• Borcum vadesinde ödenmek zorunda mı?
• Borç sahibinin hakkını geciktiriyor muyum?
• Hacca gidersem ailem maddi sıkıntı yaşar mı?
• Dönüşte borç beni ciddi strese sokar mı?

Bu soruların cevapları genellikle doğru yolu gösterir.

---

Kısa Özet

• Borç, haccın farz olmasını etkiler
• Vadesi gelmiş borç varken hac genelde uygun değildir
• Her borç mutlak engel değildir
• Borç alarak hac tavsiye edilmez
• İmkân yoksa hac sorumluluğu da yoktur

Hac:

Maddi yük altına girerek değil,
gönül ve imkân birlikte hazır olduğunda yapılması gereken bir ibadettir.